Door:
Jan Oosting
In de 19e eeuw de industriële revolutie, in de 20e de informatierevolutie, de 21e eeuw zal in het teken staan van de duurzaamheidsrevolutie. Bedrijven nemen hier de lead in, zoveel is duidelijk. De overheid laat het al jaren afweten. Nederland is inmiddels het vieste jongetje van de klas, op Malta na (zie
http://bit.ly/pCPN8B ).
Voor bedrijven gaat het om overleven: duurzame productie wordt in de komende jaren een cruciale factor voor succes. Grondstoffen zijn schaars of worden dat snel, energie wordt steeds duurder. Bedrijven gaan daarom anders ontwerpen en produceren en zullen veel cyclischer gaan denken. Dat vraagt andere vaardigheden van de professionals die in een branche werkzaam zijn.
Het is aan het onderwijs om de mensen op te leiden voor deze duurzaamheidsrevolutie. Of misschien moeten we wel het begrip houdbaarheid introduceren als vervanging voor duurzaamheid en krijgen we dus een houdbaarheidsrevolutie.
Het gaat er namelijk om dat we een houdbare economie en samenleving creëren. Daarvoor hebben we daadkracht nodig en alle talenten die we maar kunnen verzamelen. En wat mij betreft gaat het dan niet alleen om de technici maar ook of juist vooral om de economen (om een houdbare economie te ontwerpen gebaseerd op een andere kernwaarde dan geld), sociale en zorgberoepen (om houdbare zorg in een houdbare samenleving te realiseren) en de docenten (om onze kinderen op te leiden voor die houdbare samenleving).
De grote crisis van nu (economisch, financieel, ecologisch, sociaal) lossen we namelijk niet op met oude antwoorden. Toch proberen we dat: we scherpen de normen aan, we controleren nog meer, we stellen nog meer protocollen op, enz. Henry Ford zou er blij mee zijn. We geven oude antwoorden op nieuwe problemen.
De uitdaging is dus om nieuwe antwoorden te zoeken en daarbij de studenten mee te nemen, samen met hen op zoek te gaan naar die antwoorden.
Dat vraagt het loslaten van zekerheden. De vraag is dan natuurlijk: zijn we bereid om een educatieve zoektocht te starten? Hebben we de moed om een transitieproces in te stappen zonder te weten wat de uitkomst is?