Juffen en meesters zijn het met elkaar eens als zij gedragsproblemen van jongens en meisjes in kaart brengen. Het beeld dat juffen het gedrag van jongens als problematischer ervaren dan meesters, is onjuist. De jongens vertonen bij een juf niet meer (of minder) gedragsproblemen dan bij een meester.
Deze resultaten komen uit recent onderzoek door Marjolein Rietveld, docent bij de Lerarenopleiding Basisonderwijs (Pabo Almere) van Windesheim Flevoland. Zij deed haar onderzoek in samenwerking met onderzoekers van de Vrije Universiteit in Amsterdam.
Maatschappelijke discussie
Aanleiding voor het onderzoek vormt de maatschappelijke discussie omtrent feminisering van het onderwijs. De toename en aanwezigheid van het aandeel juffen in het basisonderwijs wordt vaak in een negatief daglicht geplaatst. Ruim 80% van de leerkrachten in het basisonderwijs is vrouw. Deze getalsmatige dominantie van de juffen zou leiden tot vervrouwelijking van het onderwijs waarbij samenwerken, taalvaardigheid en communicatie prioriteiten zijn geworden. Dit zou botsen met het natuurlijke gedrag van jongens, niet met het natuurlijke gedrag van meisjes. Jongens zouden daarom in het nadeel zijn met een juf als leerkracht. Dit nadeel vertaalt zich in gedragsproblemen waarvoor de juf als verklaring wordt aangedragen.
Juffen en meesters
Door in het onderzoek een koppeling te maken tussen gedragsproblemen van leerlingen en het geslacht van hun leerkracht, werd onderzocht of jongens inderdaad een nadeel ondervinden van een juf. Er werd daarbij vooral gevraagd naar gedragsproblemen die vaker voorkomen bij jongens dan bij meisjes, en waarvan gesuggereerd wordt dat een juf daar moeite mee heeft. Juffen en meesters beoordeelden gedragsproblemen op het gebied van ADHD en agressiviteit bij hun leerlingen, zowel jongens als meisjes. De resultaten bevestigen dat jongens dit probleemgedrag vaker en ernstiger vertonen dan meisjes. Juffen en meesters zijn het hierover met elkaar eens. Jongens vertonen dus evenveel gedragsproblemen bij de juf als bij de meester. Dat geldt trouwens ook voor meisjes.
In populaire media wordt met enige regelmaat gesuggereerd dat de dominante aanwezigheid van juffen in de basisschool een negatieve rol speelt bij gedragsproblemen van jongens. Dit onderzoek bevestigt deze suggestie echter niet.
Betrokkenheid van ouders
Opvallend in het onderzoek is de betrokkenheid van ouders. Ouders hebben het gedrag van hun eigen kinderen beoordeeld aan de hand van meer dan 100 vragen. De ouders wisten bij het geven van deze beoordelingen niet dat leerlingen van juffen en meesters met elkaar vergeleken zouden worden. Ook volgens de ouders blijkt de aanwezigheid van de juf, in vergelijking tot de meester, niet te leiden tot een verandering in de aard of de ernst van gedragsproblemen van hun kinderen. Het maakt niet uit of de beoordeling door de moeder of vader is gedaan.
Ga voor het rapport naar aanleiding van dit onderzoek naar onze
Database Onderzoeken Onderwijs.
Bron: Windesheim